Terug naar alle artikelen

Is de voorraad vaccins nou echt zo groot of zit het anders?

Veel mensen hebben de indruk dat er veel vaccins op voorraad liggen. In de praktijk houdt Nederland de voorraad per type vaccin zo klein mogelijk en hangt de grootte van de voorraad vooral af van wanneer de laatste leveringen zijn geweest. In dit artikel leggen we het uit.

Iemand krijgt een prik

Dit artikel geeft uitleg bij de informatie over leveringen en voorraad van vaccins op het Coronadashboard.

Verschillende soorten voorraad

Nederland gebruikt verschillende soorten vaccins en van al die vaccins is er een voorraad. De voorraad bestaat eigenlijk uit drie delen: de vrije voorraad, de veiligheidsvoorraad en de vaccins in controle. In onderstaande afbeelding kun je zien hoe de voorraad er ongeveer uitziet. Daaronder leggen we uit wat de verschillende soorten voorraad betekenen.

Grootte van de voorraad

In het onderste deel van de grafiek (‘vaccins in controle’) staan de vaccins die al geleverd zijn maar nog gecontroleerd moeten worden. De controle duurt ongeveer drie dagen en daarna schuiven de vaccins door naar de veiligheidsvoorraad of de vrije voorraad. Omdat Nederland vaak nieuwe vaccins krijgt, is er altijd wel een deel dat nog gecontroleerd moet worden. Ondanks dat we de vaccins in controle nog niet kunnen gebruiken, tellen ze al wel mee in de totale voorraad.

De ‘veiligheidsvoorraad’ zijn de vaccins die we voor de zekerheid op voorraad houden, zodat de geplande afspraken voor de komende paar dagen gewoon door kunnen gaan en mensen op tijd hun tweede prik kunnen krijgen, ook als we een keer minder vaccins krijgen dan verwacht.

Het bovenste deel van de grafiek is de vrije voorraad die we direct gebruiken om te prikken. Als Nederland een nieuwe levering krijgt, dan schiet de voorraad even omhoog. De vrije voorraad wordt in de dagen daarna helemaal opgemaakt tot de volgende levering komt.

De vrije voorraad en de veiligheidsvoorraad zijn samen de beschikbare voorraad. De actuele beschikbare voorraad staat op het dashboard.

Elk vaccin heeft een aparte voorraad

Van elk type vaccin is er een voorraad. Dat is nodig, omdat je niet van vaccin kunt wisselen. Iemand die een eerste prik van bijvoorbeeld Moderna heeft gehad, moet ook een tweede prik van Moderna krijgen. Hetzelfde geldt voor BioNTech/Pfizer en AstraZeneca.

Voorraad per type vaccin

De voorraad per type vaccin verschilt, omdat de ene fabrikant stabieler levert dan de andere en omdat we met het ene vaccin meer mensen moeten prikken dan met het andere.

Zo is de voorraad BioNTech/Pfizer genoeg voor drie dagen prikken (dat was vijf dagen). Van Moderna is de veiligheidsvoorraad heel klein, omdat de leveringen klein en stabiel zijn.

Van AstraZeneca is de normale veiligheidsvoorraad genoeg voor vijf dagen prikken. Dat is meer dan van andere typen vaccins, omdat de leveringen van AstraZeneca onzekerder zijn gebleken. Van AstraZeneca waren er eind maart tijdelijk veel vaccins op voorraad. Dat komt omdat we dit vaccin tijdelijk niet gebruikten, maar de leveringen wel doorgingen. De voorraad was eind maart ongeveer 298.000 vaccins en bovendien kwam er deze week nog eens een levering van 430.000 vaccins bij. Dat is veel meer dan de veiligheidsvoorraad en ook veel meer dan de normale vrije voorraad direct na een levering. Alle beschikbare vaccins worden nu zo snel mogelijk gebruikt.

Soms gebruiken we de veiligheidsvoorraad toch

In april gaat Nederland niet alleen de vrije voorraad gebruiken, maar ook een deel van de veiligheidsvoorraad. In de afbeelding hieronder zie je wat de planning is voor BioNTech/Pfizer en AstraZeneca.

Huidige verwachting voorraad BioNTech/Pfizer en AstraZeneca in dagen

In de lijn van BioNTech/Pfizer is de vorm van de eerste afbeelding in dit artikel goed herkenbaar: een piek bij een nieuwe levering, dan een daling tot op of zelfs net onder het niveau van de normale veiligheidsvoorraad en daarna weer een nieuwe piek bij de volgende levering.

Bij AstraZeneca zie je ook de nieuwe leveringen in de grafiek, maar daalt de beschikbare voorraad naar verwachting een aantal keren tot bijna nul. Voor dit vaccin worden in deze periode zo veel prikafspraken gemaakt, dat de hele veiligheidsvoorraad nodig is om iedereen te kunnen prikken. Dat betekent ook dat als in deze periode een nieuwe levering tegenvalt, het kan gebeuren dat prikafspraken niet door kunnen gaan. Dat is een risico dat op dit moment bewust wordt genomen om meer mensen sneller een prik te kunnen geven.

Disclaimer